Boşanma, eşlerin hayatta oldukları sırada evlilik birliğinin, kanunda öngörülen sebeplere dayanılarak hâkim kararıyla sona erdirilmesidir. Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik birliği yalnızca mahkeme kararıyla sona erdirilebilir; eşlerin kendi iradeleriyle evliliği sona erdirmeleri mümkün değildir.
Türkiye’de boşanma davaları, eşlerin boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçları konusunda anlaşma durumuna göre anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma olmak üzere iki temel şekilde yürütülmektedir.
- Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu, boşanma sebeplerini özel boşanma sebepleri ve genel boşanma sebepleri olmak üzere iki ana grupta düzenlemiştir. Bu iki sebep grubu, yalnızca dava açma koşulları bakımından değil, ispat yükü ve hukuki sonuçları bakımından da farklılık göstermektedir.
Özel Boşanma Sebepleri ile Genel Boşanma Sebepleri Arasındaki Hukuki Fark
Özel boşanma sebepleri ile genel boşanma sebepleri farklı hukuki sonuçlar doğurur.
Bir evlilikte özel boşanma sebepleri mevcutsa, davacı eşin ayrıca karşı tarafın kusurunu ispatlamasına gerek yoktur. Bu durumda davacının yalnızca kanunda sayılan özel boşanma sebebinin varlığını ispatlaması yeterlidir. Hâkim, özel boşanma sebebinin gerçekleştiğini tespit ederse, evlilik birliğinin ayrıca sarsılıp sarsılmadığını araştırmaksızın boşanmaya karar verir.
Buna karşılık, genel boşanma sebeplerine dayanılan davalarda boşanma kararı verilebilmesi için, tarafların birbirlerine kusur isnatlarını ispatlamaları gerekir. Özellikle evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayalı davalarda, mahkeme her iki tarafın kusur durumunu değerlendirir ve kusur oranı; nafaka, tazminat ve velayet gibi hususlarda belirleyici rol oynar.
Bu nedenle boşanma davasında hangi sebebe dayanılacağının doğru belirlenmesi, davada izlenecek strateji ve elde edilecek hukuki sonuçlar açısından büyük önem taşımaktadır.
- Özel Boşanma Sebepleri
Zina:
Eşlerden birinin evlilik devam ederken başka biriyle isteyerek cinsel ilişkiye girmesi zinadır. Zina, mutlak boşanma sebebidir. Fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay, her hâlde fiilden itibaren 5 yıl içinde dava açılmalıdır. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
Hayata Kast, Pek Kötü Muamele ve Onur Kırıcı Davranış:
Eşlerden birinin diğerinin hayatına kastetmesi, ağır şiddet uygulaması veya onurunu ciddi biçimde zedeleyen davranışlarda bulunması hâlinde boşanma mümkündür. Bu sebep de mutlak boşanma sebebidir.
Küçük Düşürücü Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme:
Eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya sürekli şekilde haysiyetsiz bir hayat sürmesi, ortak hayatı çekilmez hâle getiriyorsa boşanma sebebi oluşur.
Terk:
Eşlerden birinin evlilik yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi ve bu durumun en az 6 ay sürmesi hâlinde, gerekli ihtar şartları da yerine getirildiğinde boşanma davası açılabilir.
Akıl Hastalığı:
Eşlerden birinin akıl hastalığı nedeniyle ortak hayatın çekilmez hâle gelmesi ve hastalığın iyileşmeyeceğinin resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi hâlinde boşanma mümkündür.
- Genel Boşanma Sebepleri
Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik):
Eşlerin ortak hayatı sürdürmelerinin kendilerinden beklenemeyecek derecede evlilik birliğinin sarsılması hâlinde boşanma davası açılabilir.
Anlaşmalı Boşanma:
Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması şartıyla, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde mümkündür.
Fiili Ayrılık:
Daha önce açılan boşanma davasının reddedilmesinden sonra 3 yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin talebiyle boşanmaya karar verilir.
- Anlaşmalı Boşanma Nedir? Nasıl Yapılır?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları konusunda tam bir mutabakat sağlamalarıhâlinde mümkündür. Bu tür davalar genellikle tek celsede sonuçlanır ve taraflar açısından daha az yıpratıcıdır.
- Çekişmeli Boşanma Nedir? Nasıl Yapılır?
Çekişmeli boşanma, tarafların boşanma veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamaması hâlinde gündeme gelir. Bu davalarda kusur, delil ve tanık incelemesi yapılır ve süreç daha uzun sürer.
Avrasya Hukuk Bürosu Olarak Hukuki Desteğimiz
Boşanma davaları; nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilen hassas süreçlerdir. Avrasya Hukuk Bürosu olarak, müvekkillerimize boşanma sebebinin doğru belirlenmesi, ispat stratejisinin oluşturulması ve hak kaybı yaşanmaması için profesyonel hukuki destek sunmaktayız.
