Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma, 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında ciddi yaptırımlara bağlanan fiiller arasındadır.

Ancak ruhsatsız bir silahın ele geçirilmesi, her olayda aynı suç vasfının ve aynı cezanın uygulanacağı anlamına gelmez. Silahın nerede bulunduğu, silahın niteliği, mühimmatın miktarı, kişinin silah üzerindeki hâkimiyeti ve olayın özellikleri uygulanacak hükmün belirlenmesinde önem taşır.

Özellikle yalnızca mühimmatın ele geçirildiği olaylarda, 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinin farklı fıkralarının uygulanması gündeme gelebilir. Yargıtay uygulaması da suç vasfının somut olayın özelliklerine göre belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Ruhsatsız Silah Bulundurmak Suç Mudur?

Evet. 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca, Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahları, bunlara ait mermileri ve Kanun’da belirtilen bazı parçaları satın almak, taşımak veya bulundurmak cezai yaptırıma bağlanmıştır.

Ancak her ruhsatsız silah olayı aynı yaptırıma tabi değildir. Kanun; silahın niteliği, sayısı, mühimmatın miktarı ve silahın ev veya işyerinde bulundurulması gibi farklı durumlar bakımından farklı hükümler öngörmektedir.

Bu nedenle ruhsatsız silah dosyalarında öncelikle eylemin doğru şekilde vasıflandırılması gerekir.

Evde, Araçta veya Üzerinde Silah Bulundurmak Arasında Fark Var mı?

Ruhsatsız silah bakımından bulundurma ve taşıma ayrımı büyük önem taşımaktadır.

Silahın kişinin üzerinde bulunması ile ev veya işyerinde bulunması aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir. Bunun yanında, araç içerisinde silah ele geçirilmesi de tek başına olayın mutlaka aynı şekilde nitelendirileceği anlamına gelmez.

Somut olayda;

• silahın nerede bulunduğu,
• kişinin silaha erişim imkânı,
• silahın kime ait olduğu,
• kişinin silahın varlığından haberdar olup olmadığı,
• silah üzerindeki fiilî hâkimiyeti,
• silah ve mühimmatın niteliği ve miktarı

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu ayrım yalnızca cezanın miktarını değil, uygulanacak kanun maddesini ve hatta bazı durumlarda ön ödeme gibi kurumların uygulanıp uygulanmayacağını dahi etkileyebilir.

Evde Tek Ruhsatsız Silah Bulundurmanın Cezası

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinde, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde ev veya işyerinde tek adet ruhsatsız silah bulundurulmasına ilişkin daha düşük bir yaptırım öngörülmektedir.

Silahın Kanun’da belirtilen ağır nitelikteki silahlardan olmaması, tek adet olması, mutat sayıdaki mermileriyle birlikte bulunması ve ev veya işyerinde bulundurulması hâlinde 13. maddenin üçüncü fıkrası gündeme gelebilmektedir.

Pek Az Sayıda Mermi Bulundurmak Ayrı Bir Suç Tipidir

6136 sayılı Kanun’un 13/4. maddesinde, ateşli silahlara ait mermilerin pek az sayıda bulundurulması veya taşınması ayrıca düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, yalnızca mühimmat ele geçirilen dosyalar bakımından özellikle önemlidir.

Nitekim Yargıtay, farklı kararlarında ele geçirilen mermi miktarının hangi fıkra kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2022/886, K. 2024/2588, T. 20.03.2024 “Hükümlünün bulunduğu araçta yapılan aramada 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği haiz 9 adet fişeğin ve 1 adet şarjörün ele geçirilmesine ilişkin eyleminin, 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında kaldığı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek aynı Kanun’un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca hüküm kurulması suretiyle fazla ceza tayini Kanun’a aykırı bulunmuştur. … 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan suç için öngörülen ceza altı aya kadar hapis ve yüz güne kadar adli para cezası olmakla, bu suçun 5237 sayılı Kanun’un 75 inci maddesi kapsamına girip ön ödemeye tabi bulunduğu … gözetilmemesi Kanun’a aykırı bulunmuştur. 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen suçun 5271 sayılı Kanun’un 250 nci maddesinde düzenlenen seri muhakeme usulüne tabi suçlardan olmadığı gözetilmeyerek itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”

Bu karar, araçta 9 adet fişek ve 1 adet şarjör bulunması hâlinde dahi eylemin doğrudan 6136 sayılı Kanun’un 13/1. maddesi kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Mermi Miktarı Suç Vasfını Değiştirebilir

Ruhsatsız silah dosyalarında yalnızca silahın varlığı değil, ele geçirilen mermilerin miktarı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin aşağıdaki kararında, evde bulunan 10 adet mermi bakımından 13/4. maddenin uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2023/2075, K. 2024/7594, T. 10.10.2024“Dairemizin süregelen uygulamalarına göre, evde veya işyerinde bulundurulan mermilerin 50 adet veya daha az olması halinde 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası; 51-250 adet arasında olması durumunda aynı maddenin üçüncü fıkrasına; 251 adet ve daha fazla olması halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasına uyan suçun oluşacağı cihetle, hükümlünün evinde yapılan aramada 10 adet mermi ele geçirildiğinin anlaşılması karşısında, üzerine atılı suçun 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında kaldığı gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde aynı Kanun’un 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca fazla ceza tayini Kanun’a aykırıdır. Kabule göre ise; hüküm tarihinden sonra 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 12 nci maddesi ile değişik 5237 sayılı Kanun’un 75 inci maddesi uyarınca sanığa yüklenen pek az sayıda mermileri taşıma veya bulundurma suçunun temas ettiği, 6136 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen suçun ön ödeme kapsamına alındığı bu suretle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmakla, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”

Dolayısıyla yalnızca mermi bulunan dosyalarda mermi sayısının mutlaka ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Ruhsatsız Silah Dosyasında Beraat Mümkün Müdür?

Evet. Ruhsatsız silah veya mühimmatın ele geçirilmiş olması, tek başına sanığın mahkûmiyeti için yeterli değildir. Ceza yargılamasında mahkûmiyet için suçun sanık tarafından işlendiğinin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulması gerekir.

Özellikle silahın sanığa ait olup olmadığı veya sanığın silahın niteliğini bilip bilmediği konusunda şüphe bulunması hâlinde Yargıtay’ın beraat yönünde değerlendirmeler yaptığı görülmektedir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2019/12968, K. 2019/10861, T. 18.09.2019“Oluşa, tüm dosya kapsamına göre, sanık …’ın aşamalardaki değişmeyen beyanlarında olayda silah bulunmadığına yönelik savunması, 05.11.2012 tarihli görgü tespit tutanağı ile olay mahallinde boş kovana rastlanılmaması, 06.11.2012 tarihli iş yeri aramasında herhangi bir suç unsuru bulunmaması, 06.11.2012 tarihli ev aramasında 200 adet 9 mm parabellum mermi ele geçirildiği ancak iddianamede ele geçen mermilere yönelik bir isnadın bulunmadığı …Ele geçirilen herhangi bir ruhsatsız silah bulunmadığı halde mahkeme gerekçesinde … olay mahallinde ele geçirilen ve ruhsatsız olan silahın sanık …’a ait olduğu … şeklindeki gerekçe ile hataya düşüldüğü, ele geçirilen silah olmadığı ve mermilere yönelik usulüne uygun açılmış bir davanın olmadığı anlaşılmakla sanığın cezalandırılmasına yetecek, savunmasının aksine, atılı suçu işlediği yönünde mahkûmiyete yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeksizin, sanık …’ın beraati yerine mahkûmiyetine … karar verilmesi, yasaya aykırıdır.”

Bu karar, özellikle iddianamede isnat edilmeyen bir eşya üzerinden mahkûmiyet kurulamayacağını ve mahkûmiyet için yeterli kesin delilin bulunması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Silahın 6136 Sayılı Kanun Kapsamında Olup Olmadığı Kesin Olarak Belirlenmelidir

Ruhsatsız silah dosyalarında bir diğer önemli husus, ele geçirilen silahın gerçekten 6136 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan bir silah olup olmadığının belirlenmesidir.

Özellikle kuru sıkı tabancalar bakımından silahın teknik özellikleri ve üzerinde tadilat bulunup bulunmadığı önem taşıyabilir.

Yargıtay, sanığın silahın niteliğine ilişkin savunmasının aksinin kesin delillerle ortaya konulamadığı durumlarda mahkûmiyet kararlarını bozabilmektedir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2018/4383, K. 2020/13116, T. 10.06.2020 “Tüm dosya kapsamına göre, sanığın evinde usulüne uygun yapılan aramada 2 adet ele geçen silahlar hakkında düzenlenen … Kriminal Ekspertiz Raporu’na göre; … 6136 sayılı Yasa kapsamı dışında kalan silah ile … 9 mm çaplı ateşli silah fişekleri ile özel nitelikteki fişekleri atabilen kuru sıkı tabancanın ele geçtiği, olayda özel nitelikte fişek ele geçmemiş olması, sanığın tüm aşamalarda suça konu silahın kuru sıkı tabanca olduğuna ilişkin savunması ve buna ilişkin satın alma belgesini sunması karşısında, savunmasının aksine ele geçen tabancanın vasıflarını bilerek taşıdığına ve kullandığına dair her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi, yasaya aykırıdır.”

Sanığın Silahın Niteliğini Bildiği İspatlanmalıdır

Ruhsatsız silah dosyalarında yalnızca silahın teknik olarak 6136 sayılı Kanun kapsamına girmesi değil, somut olayın özelliklerine göre sanığın silahın niteliğine ilişkin bilgisi ve kastı da önem taşımaktadır.

Bu hususta Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin aşağıdaki kararı da dikkat çekicidir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2016/4180, K. 2017/1555, T. 21.02.2017 “Sanığın ikametinde ele geçen kuru sıkı tabancanın … mevcut haliyle 6136 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu, … üretici firmanın da suça konu silahın seri numarasıyla başlayan herhangi bir model kuru sıkı silah üretmediğine dair yazı ile … söz konusu tabancayla ilgili ellerinde kayıt bulunmadığına dair yazısı ve sanıkta tadil edilmiş bilyeli mermi ele geçirilememiş olması karşısında, sanığın tüm aşamalarda suça konu silahın kuru sıkı tabanca olduğuna ilişkin savunmasının aksine ele geçen tabancanın vasıflarını bilerek bulundurduğuna dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın beraatine … karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde mahkûmiyetine karar verilmesi, yasaya aykırıdır.”

Ruhsatsız Silahın Ağır Nitelikte Olması Cezayı Artırabilir

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinde daha ağır yaptırım öngörülen hâller de bulunmaktadır.

Silahın Kanun’un 12/4. maddesinde belirtilen nitelikte olması veya silah, mermi ya da Kanun kapsamında değerlendirilen parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması hâlinde daha ağır yaptırım gündeme gelir.

Bu nedenle soruşturma dosyasında yalnızca “silah bulundu” şeklindeki tespit yeterli değildir.

Silahın;

• teknik özellikleri,
• sayısı,
• mühimmat miktarı,
• mühimmatın niteliği,
• Kanun’un 12/4. maddesi kapsamında olup olmadığı

ayrıca değerlendirilmelidir.

Silahın Esaslı ve Aletli Müdahale Gerektirecek Şekilde Arızalı Olması Halinde Ruhsatsız Silah Taşıma Suçu Oluşur mu?

Burada önemli olan, silahın basit bir mekanik arızasının bulunup bulunmadığından ziyade, mevcut haliyle ateşli silah fişeklerini atmaya elverişli olup olmadığıdır.

Örneğin yalnızca geçici bir mekanik arıza nedeniyle ateş almayan, ancak gerekli bakım veya basit bir onarımla ateşli silah fişeği atabilecek durumda olan bir silah ile ateşleme iğnesi, mekanizması veya temel parçaları bulunmadığından mevcut haliyle ateşli silah fişeği atamayan bir silahın aynı şekilde değerlendirilmesi mümkün değildir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2011/11816, K. 2012/23653, T. 05.07.2012 “A… Kriminal Polis Laboratuarının 01.05.2007 gün ve 2007/978 sayılı raporuna göre horozun uç kısmının kırılmasını müteakip yeniden kaynak yapıldığı, ancak kırılan parçanın yerine merkezi kaynak yapılmadığı, bu nedenle de horozun fişeğin üzerine merkezi vuramadığı ve çap ve tipine uygun fişekleri patlatamayan dava konusu ruhsatsız silahın, ancak bir silah ustasının esaslı ve aletli müdahalesi ile arızasının giderilmesi halinde 6136 sayılı Yasa’ya göre silah vasfını kazanabileceğinin belirtildiği anlaşılmış olmakla; sanığın ruhsatsız tabanca taşımak suçundan cezalandırılmasına karar verilemeyeceği, ancak 7 adet sağlam mermi taşıması nedeniyle 6136 sayılı Yasa’nın 13/4. madde ve fıkrası uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, suç nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde anılan maddenin 1. fıkrasına göre mahkumiyetine karar verilmesi,”

“Yasaya aykırı … hükmün … CMUK’nın 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 05.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.” Karar, Mersin 4. Sulh Ceza Mahkemesi dosyasına ilişkin. Kararın konusu da doğrudan ruhsatsız tabanca taşımak ve esaslı arızaya ilişkindir.

2024 Yılında 6136 Sayılı Kanun’da Önemli Değişiklikler Yapıldı

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinde 2024 yılında önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu nedenle ruhsatsız silah dosyalarında suç tarihi özellikle önem taşımaktadır. Zira daha önce yürürlükte bulunan düzenleme ile bugün uygulanmakta olan düzenleme arasında ceza miktarları bakımından farklılık bulunmaktadır.

Konu	Eski düzenleme	30.11.2024 sonrası
Genel m.13/1	1–3 yıl + 30–100 gün	2–4 yıl + 100–500 gün
Ev/işyeri m.13/3	1-2 yıla + 25–100 gün	1–3 yıl + 100–500 gün
Pek az mermi m.13/4	6 aya kadar + 30–100 gün	6 aya kadar + 30–500 gün
Ana/balistik parçalar	Açık kapsamda değildi	Açıkça kapsama alındı
Dönüştürülmüş kuru sıkı silah	Bu şekilde özel düzenlenmemişti	13 kapsamında açıkça düzenlendi
Bazı ruhsat/yenileme ihlalleri	Ceza rejimi	10.000–25.000 TL idari para cezası
Nakil izin belgesiz taşıma	Özel idari yaptırım yoktu	10.000–25.000 TL idari para cezası
İdari cezayı veren makam	—	Mülki idare amiri

2026 yılında 6136 sayılı Kanun’da değişiklik yapılmasına yönelik bir kanun teklifi TBMM’ye sunulmuştur. 22 Nisan 2026 tarihli ve 2/3654 Esas numaralı teklif, ölçüsüz çoklu silah sahipliğinin sınırlandırılmasını amaçlamaktadır. Bununla birlikte, 11 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla teklifin TBMM kayıtlarındaki son durumu “Komisyonda”dır. Bu nedenle söz konusu teklif henüz yürürlükteki hukuk bakımından uygulanabilir bir kanun değişikliği niteliğinde değildir.

Ruhsatsız Silah Dosyasında Arama İşlemi de İncelenmelidir

Ruhsatsız silah dosyalarında savunma yalnızca silahın niteliği ve miktarı üzerinden yürütülmemelidir. Silahın hangi koşullarda ele geçirildiği de önemlidir. Bu kapsamda;

• arama kararı bulunup bulunmadığı,
• aramanın kapsamı,
• aramanın hukuka uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
• elkoyma işleminin usulüne uygun olup olmadığı,
• arama sırasında elde edilen delillerin hukuka uygunluğu

ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçlarında silahın yalnızca ele geçirilmiş olması, dosyanın hukuki sonucunu tek başına belirlememektedir.

Silahın nerede bulunduğu, kimin hâkimiyetinde olduğu, teknik niteliği, mühimmatın miktarı, suç tarihi ve somut olayın diğer özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle Yargıtay’ın yerleşik uygulaması, pek az sayıda merminin ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulabileceğini ve suç vasfının buna göre belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Bunun yanında, silahın sanığa ait olduğunun veya sanığın silahın niteliğini bildiğinin kesin olarak ispatlanamadığı durumlarda mahkûmiyet yerine beraat sonucuna ulaşılması gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları da bulunmaktadır.

Bu nedenle ruhsatsız silah soruşturması veya kovuşturmasıyla karşılaşan kişiler bakımından dosyanın yalnızca ele geçirilen silah üzerinden değil; arama işlemi, deliller, silahın niteliği, miktar, aidiyet, kast, suç vasfı ve uygulanacak kanun hükmü yönlerinden bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.

Ruhsatsız silah dosyalarında doğru suç vasfının belirlenmesi, uygulanacak yaptırımın ve somut olayda sanık lehine sonuç doğurabilecek hükümlerin tespit edilmesi bakımından belirleyicidir.